Mục lục
Cúng giao thừa là nghi lễ khép lại năm cũ và mở đầu năm mới, diễn ra đúng thời khắc chuyển giao giữa đêm cuối tháng Chạp và sáng mùng 1 Tết. Tết Đinh Mùi 2027 đến sớm hơn mọi năm: đêm giao thừa rơi vào thứ Sáu 5/2/2027 và sáng mùng 1 là thứ Bảy 6/2/2027.
Bài viết hướng dẫn cách cúng giao thừa 2027 gọn mà đủ: ý nghĩa, giờ cúng, mâm lễ ngoài trời và trong nhà, cách cúng khi ở chung cư, trình tự làm lễ và hai bài văn khấn mẫu. Nghi thức mang tính tham khảo, bạn có thể điều chỉnh theo nếp nhà và phong tục địa phương.
Ý nghĩa của lễ cúng giao thừa
Theo tín ngưỡng dân gian, lễ cúng giao thừa còn gọi là lễ trừ tịch, nghĩa là bỏ hết những điều không may của năm cũ để đón điều lành của năm mới. Người Việt tin rằng mỗi năm có một vị Hành khiển cai quản việc trần gian; vào đúng phút giao thừa, vị thần năm cũ bàn giao cho vị thần năm mới. Mâm cúng ngoài trời là để tiễn vị cũ, đón vị mới.
Mâm cúng trong nhà lại dành cho tổ tiên: mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu, báo cáo một năm đã qua và cầu mong năm mới bình an. Vì thế, một lễ giao thừa trọn vẹn thường có hai mâm: ngoài trời cúng trước, trong nhà cúng sau.
Cúng giao thừa 2027 vào ngày giờ nào?
Năm Bính Ngọ 2026 có tháng Chạp thiếu, chỉ 29 ngày, nên không có ngày 30 Tết. Ngày cuối năm là 29 tháng Chạp, nhằm thứ Sáu 5/2/2027. Giao thừa diễn ra vào giờ Tý đêm hôm đó, tức từ 23 giờ ngày 5/2 đến 1 giờ sáng ngày 6/2/2027, trong đó thời khắc đẹp nhất là đúng 0 giờ.
- Giờ chuẩn bị: bày mâm xong trước 23 giờ để không vội vàng.
- Giờ cúng: thắp nhang và khấn đúng 0 giờ hoặc trong khung 23 giờ – 1 giờ.
- Thứ tự: cúng ngoài trời trước, sau đó vào nhà cúng gia tiên.
- Nếu nhà bận việc, vẫn nên cúng trong khung giờ Tý, không cúng sớm từ chiều.
Trước đó một tuần là lễ cúng ông Táo ngày 23 tháng Chạp, nhằm thứ Bảy 30/1/2027. Từ ông Táo đến giao thừa chỉ có 6 ngày, nên bạn nên lên lịch dọn nhà và sắm lễ sớm.
Mâm cúng giao thừa ngoài trời gồm những gì?
Mâm ngoài trời cúng các vị Hành khiển và chư vị thần linh, đặt ở sân, trước cửa nhà hoặc trên ban công. Lễ vật không cần cầu kỳ nhưng phải sạch sẽ, tươi mới và bày gọn gàng. Một mâm cúng giao thừa ngoài trời thường gồm:
- Gà trống luộc nguyên con, ngậm hoa hồng đỏ, hoặc thay bằng khoanh giò, thịt luộc.
- Bánh chưng hoặc bánh tét, đĩa xôi gấc.
- Mâm ngũ quả, hoa tươi, trầu cau.
- Hương, đèn hoặc nến, 3 chén rượu, 3 chén trà, chén nước sạch, đĩa muối, đĩa gạo.
- Bộ mũ áo, hia của Hành khiển cùng tiền vàng để hóa sau lễ.
- Bánh kẹo, mứt Tết tùy nếp nhà.
Gia đình ăn chay có thể thay gà bằng xôi chè, bánh chay, nem chay và giữ nguyên hoa quả, hương đèn. Điều quan trọng là lòng thành và mâm lễ được chuẩn bị chu đáo.
Mâm cúng giao thừa trong nhà
Mâm trong nhà đặt trên bàn thờ gia tiên, mời tổ tiên về đón Tết. Mâm cỗ thường giống bữa cơm Tết đầu tiên của gia đình, miền nào theo vị miền đó:
- Miền Bắc: bánh chưng, gà luộc, giò lụa, nem rán, canh măng hoặc canh bóng, xôi gấc, dưa hành.
- Miền Trung: bánh tét, thịt heo luộc, ram cuốn, dưa món, nem chả, tôm rim.
- Miền Nam: bánh tét, thịt kho tàu, canh khổ qua nhồi thịt, củ kiệu, tôm khô, lạp xưởng.
Cùng với mâm cỗ là hương, hoa, đèn, trà, rượu, bánh mứt và tiền vàng. Nhà có bàn thờ Thần Tài, Thổ Địa có thể đặt thêm một đĩa trái cây, bánh kẹo và thắp hương cùng lúc. Nếu muốn, bạn xem thêm cách bày bàn thờ sáng hôm sau trong bài cúng mùng 1 Tết.
Cúng giao thừa ở chung cư như thế nào?
Căn hộ không có sân, nhiều gia đình băn khoăn có cúng ngoài trời được không. Cách làm phổ biến là đặt mâm cúng ở ban công hoặc lô gia, hướng ra ngoài trời, nơi thoáng khí. Nếu ban công kín, có thể bày mâm cạnh cửa sổ mở hoặc gộp lễ ngoài trời vào mâm trong nhà, khấn chung một bài kèm lời xin phép.
- Không đốt vàng mã trong căn hộ hay hành lang; hóa vàng ở khu vực ban quản lý quy định.
- Dùng đèn thay nến nếu ban công có gió, tránh đổ nhang gây cháy.
- Thắp ít nhang, mở cửa thông gió để không ảnh hưởng tới hàng xóm.
- Hỏi trước ban quản lý về giờ và nơi hóa vàng chung của tòa nhà.
Trình tự cúng giao thừa 5 bước
Bước 1: Dọn dẹp và bày mâm trước 23 giờ
Lau bàn thờ, thay nước, thay hoa, dọn sạch khu vực đặt mâm ngoài trời. Bày mâm ngoài trời quay ra hướng cửa chính, bày mâm trong nhà trên bàn thờ gia tiên. Nếu cuối năm quá bận, bạn có thể lên lịch theo checklist dọn nhà đón Tết từ đầu tháng Chạp.
Bước 2: Cúng ngoài trời đúng 0 giờ
Gia chủ ăn mặc chỉnh tề, thắp đèn, thắp nhang, rót rượu rồi đọc bài khấn ngoài trời. Cả nhà đứng phía sau, giữ im lặng, trang nghiêm. Khấn xong cắm nhang vào bát hương hoặc ly gạo trên mâm.
Bước 3: Vào nhà cúng gia tiên
Thắp nhang trên bàn thờ gia tiên, đọc bài khấn trong nhà, mời tổ tiên về ăn Tết. Khấn xong vái ba vái, giữ nhang cháy hết.
Bước 4: Hóa vàng và hạ lễ
Khi nhang tàn, hóa mũ áo Hành khiển và tiền vàng ở nơi an toàn, có chậu hoặc lò đốt. Rượu, muối, gạo rắc ra sân hoặc trước cửa. Hạ lễ, cả nhà cùng chúc Tết và dùng bữa đầu năm. Cách làm chi tiết có trong bài hóa vàng.
Bước 5: Xông đất, mở cửa đón năm mới
Sau giao thừa, nhiều nhà chọn người hợp tuổi bước vào nhà đầu tiên để xông đất, rồi mở cửa, bật đèn sáng trong nhà. Đây là tục lệ vui, không bắt buộc, nhưng tạo không khí Tết rõ rệt.
Văn khấn giao thừa ngoài trời (mẫu tham khảo)
Phần … là chỗ bạn điền họ tên, địa chỉ và ngày tháng thực tế. Nhiều sách cúng còn đọc tên vị Hành khiển của năm cũ và năm mới; gia đình theo lệ này có thể tra tên trong lịch vạn niên và thêm vào sau câu kính lạy. Đọc chậm rãi, rõ ràng.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng thiên Hậu thổ, chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Cựu niên Đương cai Hành khiển, ngài Tân niên Đương cai Hành khiển, chư vị Hành binh chi thần, Phán quan cùng các vị Thần linh cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là phút giao thừa năm Bính Ngọ sang năm Đinh Mùi, tín chủ con là …, ngụ tại …. Nhân giờ phút thiêng liêng năm cũ qua đi, năm mới vừa tới, chúng con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kính dâng trước án.
Cúi xin các ngài giáng lâm chứng giám, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho gia đình chúng con năm mới bình an, mạnh khỏe, công việc hanh thông, mọi điều như ý. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn giao thừa trong nhà (mẫu tham khảo)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chư Phật mười phương, Hoàng thiên Hậu thổ, chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Định phúc Táo quân, các ngài Thần linh cai quản trong nhà. Con kính lạy các cụ Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ ….
Hôm nay là phút giao thừa năm Đinh Mùi, tín chủ con là …, ngụ tại …. Năm cũ đã qua, năm mới vừa đến, chúng con sắm sửa hương hoa, cơm canh, lễ vật dâng lên trước án, kính mời chư vị Thần linh và gia tiên về chứng giám, thụ hưởng lễ vật, đón Tết cùng con cháu.
Cúi xin các ngài phù hộ độ trì cho toàn gia năm mới an khang, thịnh vượng, trên dưới thuận hòa, con cháu hiếu thuận. Chúng con lễ bạc tâm thành, cúi xin được chứng giám. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những lưu ý khi cúng giao thừa
- Cúng ngoài trời trước, trong nhà sau; không cúng gộp nếu nhà có sân.
- Mâm ngoài trời đặt trên bàn, không đặt trực tiếp xuống đất.
- Gà cúng chọn gà trống tơ, luộc nguyên con, bày quay đầu ra ngoài.
- Không để trẻ nhỏ chạy nhảy, nói to quanh mâm cúng; tránh làm đổ vỡ.
- Hóa vàng xong mới hạ lễ; thức ăn hạ xuống nên dùng ngay, không để qua sáng.
- Kiểm tra nhang, nến đã tắt hẳn trước khi đi ngủ để an toàn cháy nổ.
Đặt mâm cúng giao thừa trọn gói cho gọn
Đêm cuối năm vừa dọn nhà vừa nấu nướng dễ quá sức, nhất là với gia đình trẻ ở chung cư. Ting nhận soạn mâm cúng theo yêu cầu: bạn chọn mặn hoặc chay, thêm bớt món cho hợp nếp nhà, rồi nhận mâm tận nơi trong khung 07:00 – 21:00 qua dịch vụ đồ cúng của Ting. Giá từng mâm hiển thị rõ trên trang và ứng dụng; nên đặt trước vài ngày vì cận Tết nhu cầu tăng cao.
Nếu muốn nhà sạch bóng trước giờ cúng, bạn có thể đặt thêm ca giúp việc theo giờ dọn nhà trong tuần cuối tháng Chạp.
Câu hỏi thường gặp
Cúng giao thừa 2027 vào ngày nào?
Đêm thứ Sáu 5/2/2027 (29 tháng Chạp năm Bính Ngọ) sang sáng thứ Bảy 6/2/2027 (mùng 1 Tết Đinh Mùi). Năm nay tháng Chạp thiếu nên không có ngày 30 Tết.
Cúng giao thừa lúc mấy giờ là đúng?
Trong giờ Tý, từ 23 giờ ngày 5/2 đến 1 giờ ngày 6/2/2027; thời khắc đẹp nhất là đúng 0 giờ. Cúng ngoài trời trước rồi mới cúng trong nhà.
Cúng giao thừa có bắt buộc phải có gà không?
Không. Gà trống luộc là lễ vật truyền thống nhưng có thể thay bằng giò, thịt luộc hoặc mâm chay gồm xôi chè, bánh chay, hoa quả. Quan trọng là lễ sạch sẽ và lòng thành.
Ở chung cư cúng giao thừa ngoài trời ở đâu?
Đặt mâm ở ban công hoặc lô gia hướng ra ngoài; nếu không có, bày cạnh cửa sổ mở hoặc gộp vào mâm trong nhà. Không đốt vàng mã trong căn hộ, hãy hóa ở nơi ban quản lý quy định.
Nên cúng giao thừa mâm chay hay mâm mặn?
Tùy nếp nhà. Mâm mặn truyền thống có gà luộc, bánh chưng, xôi; mâm chay gồm xôi chè, bánh chay, nem chay, hoa quả. Cả hai đều cần tươi mới, bày gọn và cúng đúng giờ.
Cúng giao thừa xong có hóa vàng ngay không?
Có. Khi nhang tàn thì hóa mũ áo Hành khiển và tiền vàng ở nơi an toàn, rắc rượu, muối, gạo rồi hạ lễ. Tiền vàng cúng gia tiên có thể để đến lễ hóa vàng mùng 3.
Mẹo từ Ting
Để tiết kiệm thời gian và công sức, hãy để Ting đồng hành cùng bạn. Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ với chất lượng dịch vụ tốt nhất.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc muốn đặt lịch dịch vụ, hãy liên hệ với Ting qua hotline 0916 151 288 hoặc email hotro@ting.vn.
Những bài viết được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế qua hàng nghìn đơn dịch vụ của Ting.
Đêm 30 bận rộn, để Ting lo mâm cúng?
Ting soạn mâm cúng giao thừa theo yêu cầu, mặn hoặc chay, giao tận nơi trong khung 07:00 – 21:00 — bạn chỉ cần bày bàn và thắp nhang.
