Mục lục
Tang lễ vừa xong, nhà cửa còn chưa hết bộn bề thì đã đến tuần đầu của người mới mất. Lễ cúng 7 ngày thường nhỏ, chỉ có con cháu trong nhà, nhưng lại là lần đầu tiên gia đình tự tay sắp mâm cơm cho người thân theo cách của người ở lại.
Bài viết hướng dẫn cúng 7 ngày cho người mới mất: ý nghĩa, cách tính ngày, lễ vật, trình tự, bài văn khấn mẫu và việc cúng cơm hằng ngày. Phong tục mỗi nơi mỗi khác; bạn hãy hỏi thêm người lớn trong họ hoặc quý thầy nếu gia đình theo đạo Phật.
Lễ cúng 7 ngày là gì?
Lễ cúng 7 ngày còn gọi là cúng tuần đầu hay sơ thất, là tuần thất đầu tiên trong bảy tuần thất kể từ ngày mất. Theo quan niệm chịu ảnh hưởng của Phật giáo, trong 49 ngày sau khi qua đời, cứ mỗi 7 ngày người thân lại làm lễ một lần để cầu cho người mất được nhẹ nhàng, thanh thản.
Về mặt tình cảm, tuần đầu là lúc gia đình bắt đầu quen với sự vắng mặt của người thân. Mâm cơm cúng, nén nhang mỗi ngày là cách con cháu thể hiện đạo hiếu và tự an ủi nhau.
Cách tính ngày cúng 7 ngày
Cách tính phổ biến là lấy ngày mất làm ngày thứ nhất. Người mất ngày mùng 1 thì tuần đầu là ngày mùng 7; mất ngày 10 thì tuần đầu là ngày 16. Từ đó cứ thêm 7 ngày là một tuần thất, đến tuần thứ bảy là lễ cúng 49 ngày.
Một số địa phương có lệ cúng sớm hơn một ngày. Bạn nên theo nếp của gia đình và nhờ người lớn trong họ tính giúp để cả nhà thống nhất.
Phân biệt cúng 7 ngày với các lễ khác sau tang
- Lễ mở cửa mả: làm sau khi an táng khoảng 3 ngày, tại mộ.
- Cúng 7 ngày: tuần thất đầu tiên, làm tại nhà hoặc tại chùa.
- Cúng 49 ngày: lễ chung thất, tuần thất cuối cùng.
- Cúng 100 ngày, giỗ đầu, giỗ hết: các mốc tưởng niệm tiếp theo.
Không phải gia đình nào cũng làm đủ tất cả các lễ. Tùy tôn giáo và hoàn cảnh, bạn có thể làm gọn, miễn giữ được sự trang nghiêm.
Lễ vật cúng 7 ngày gồm những gì?
Mâm cúng tuần đầu thường giản dị, giống một bữa cơm gia đình:
- Cơm trắng, canh, một hai món mặn hoặc món chay.
- Trái cây, hoa tươi.
- Trà, nước, có thể thêm chén rượu theo nếp nhà.
- Nhang, đèn cầy.
- Một ít giấy cúng nếu gia đình có thói quen.
Gia đình theo đạo Phật thường cúng chay trong suốt 49 ngày. Nhà cúng mặn có thể nấu những món người mất thích lúc sinh thời. Mâm cơm không cần nhiều món, chỉ cần nóng sốt và sạch sẽ.
Trình tự cúng 7 ngày tại nhà
Bước 1: Dọn bàn thờ vong
Lau dọn bàn thờ đặt di ảnh, thay nước, thay hoa. Chuẩn bị mâm cơm khi con cháu đã có mặt.
Bước 2: Dâng cơm, thắp nhang
Đặt mâm cơm trước bàn thờ, thắp đèn và nhang. Người con trưởng hoặc người đại diện gia đình đứng trước, con cháu đứng sau.
Bước 3: Đọc văn khấn
Đọc lời khấn mời người mất về dùng cơm. Gia đình theo đạo Phật có thể tụng kinh, niệm Phật hoặc mở kinh cầu siêu.
Bước 4: Hạ lễ
Khi nhang tàn, hạ mâm cơm xuống để cả nhà cùng ăn. Bữa cơm này thường yên lặng, nhưng là dịp để mọi người ở bên nhau.
Bài văn khấn cúng 7 ngày (mẫu tham khảo)
Phần … là chỗ bạn điền họ tên người mất, người khấn, địa chỉ và ngày tháng. Bạn có thể nói bằng lời lẽ thường ngày.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chư Phật mười phương. Con kính lạy ngài Thổ công, ngài Táo quân cùng chư vị Thần linh cai quản trong nhà. Con kính lạy tổ tiên nội ngoại họ ….
Hôm nay là ngày … tháng … năm …, nhằm tuần đầu của (cha / mẹ / ông / bà) chúng con là …, mất ngày … tháng … năm …. Chúng con là …, cùng con cháu trong nhà, thành tâm sửa soạn hương hoa, cơm canh, kính dâng trước linh vị.
Người vừa đi xa, lòng chúng con còn chưa hết bàng hoàng thương nhớ. Kính mời hương linh … về thụ hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành của con cháu.
Chúng con nguyện cầu hương linh được nhẹ nhàng, thanh thản, sớm về cõi an lành. Chúng con xin hứa thương yêu, đùm bọc nhau, chăm lo cho người ở lại. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Cúng cơm hằng ngày cho người mới mất
Bên cạnh các tuần thất, nhiều gia đình cúng cơm hằng ngày cho người mới mất, thường hai bữa mỗi ngày, cho đến hết 49 ngày hoặc 100 ngày tùy nếp nhà. Mâm cơm chỉ cần bát cơm, đôi đũa, chén nước và vài món nhà đang ăn. Lời khấn cũng ngắn gọn:
“Hôm nay là ngày … tháng … năm …, chúng con dâng bữa cơm, kính mời (cha / mẹ / ông / bà) … về dùng cơm với con cháu.”
Nếu công việc bận rộn, bạn không cần quá nặng nề chuyện đủ bữa. Một nén nhang, chén nước và lời thưa gửi chân thành mỗi ngày cũng đã là tưởng nhớ.
Những lưu ý trong tuần đầu
- Làm lễ giản dị, tránh bày vẽ tốn kém khi gia đình vừa lo xong tang lễ.
- Không để nhang, đèn cháy qua đêm khi không có người trông.
- Cẩn trọng với những lời mời “cúng giải”, “cầu siêu trọn gói” giá cao; nếu cần, hãy nhờ ngôi chùa quen.
- Quan tâm đến sức khỏe của người lớn tuổi và trẻ nhỏ trong nhà sau những ngày tang lễ vất vả.
Chia sẻ việc chuẩn bị
Những ngày này ai trong nhà cũng mệt. Bạn có thể đặt mâm cúng chay theo yêu cầu tại dịch vụ đồ cúng của Ting và hẹn giờ giao trong khung 07:00 – 21:00. Nếu nhà có ông bà cần người ở bên trông nom, dịch vụ chăm sóc người lớn tuổi của Ting có thể hỗ trợ gia đình.
Tìm hiểu thêm về tục thờ cúng tổ tiên của người Việt và cách cúng giỗ cho những năm sau.
Ví dụ cách tính các tuần thất
Giả sử người thân mất ngày mùng 3 tháng 5 âm lịch. Lấy ngày mất là ngày thứ nhất thì tuần đầu là mùng 9 tháng 5, tuần thứ hai là ngày 16, tuần thứ ba là ngày 23. Từ tuần thứ tư trở đi, ngày cụ thể còn tùy tháng đó đủ 30 ngày hay thiếu 29 ngày; lễ 49 ngày sẽ rơi vào khoảng 21 hoặc 22 tháng 6. Vì dễ nhầm, gia đình nên ghi sẵn bảy mốc ngày ra giấy ngay từ đầu.
Đừng nhầm với lễ cúng 7 ngày cho trẻ sơ sinh
Cụm từ “cúng 7 ngày” còn được dùng cho một lễ hoàn toàn khác: lễ cúng Mụ khi em bé chào đời được ít ngày, ở nhiều nơi gọi là lễ đầy cữ. Đó là lễ mừng và tạ ơn các Bà Mụ, lễ vật và lời khấn không liên quan đến tang lễ. Nếu bạn đang tìm lễ cho em bé, hãy xem bài bài cúng đầy tháng.
Câu hỏi thường gặp
Cúng 7 ngày tính từ ngày mất hay ngày chôn?
Cách tính phổ biến là từ ngày mất, lấy ngày mất làm ngày thứ nhất. Ví dụ mất ngày mùng 1 thì tuần đầu là mùng 7. Một số nơi có lệ riêng, bạn nên hỏi người lớn trong họ.
Cúng 7 ngày nên cúng chay hay mặn?
Cả hai đều được. Gia đình theo đạo Phật thường cúng chay; nhà cúng theo nếp ông bà có thể nấu mâm cơm mặn giản dị với những món người mất thích.
Có phải cúng đủ cả bảy tuần thất không?
Tùy điều kiện từng nhà. Nhiều gia đình làm đủ bảy tuần, có nhà chỉ làm tuần đầu, tuần thứ ba và lễ 49 ngày. Điều quan trọng là sự thành tâm.
Cúng 7 ngày làm ở nhà hay ở chùa?
Làm ở đâu cũng được. Nhiều gia đình cúng tại nhà cho ấm cúng; nếu muốn tụng kinh cầu siêu, bạn có thể làm lễ tại chùa hoặc thỉnh quý thầy về nhà.
Cúng cơm hằng ngày vào giờ nào?
Thường vào giờ bữa ăn của gia đình, buổi trưa và buổi chiều tối. Cơm cúng xong, đợi nhang tàn thì hạ xuống dùng bình thường.
Con cháu ở xa không về được thì sao?
Bạn có thể thắp nén nhang tại nơi mình ở, đọc lời khấn hướng về người đã khuất và gọi điện hỏi thăm người thân ở nhà. Tấm lòng quan trọng hơn hình thức.
Mẹo từ Ting
Để tiết kiệm thời gian và công sức, hãy để Ting đồng hành cùng bạn. Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ với chất lượng dịch vụ tốt nhất.
Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc muốn đặt lịch dịch vụ, hãy liên hệ với Ting qua hotline 0916 151 288 hoặc email hotro@ting.vn.
Những bài viết được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế qua hàng nghìn đơn dịch vụ của Ting.
Cần mâm cúng chay giao tận nhà?
Ting nhận soạn mâm cúng chay theo yêu cầu, giao đúng khung giờ gia đình chọn (07:00 – 21:00).
